Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
CHEŁMŻA

Pierwsi wyznawcy judaizmu zamieszkali w Chełmży (w języku niemieckim: Culmsee, Kulmsee) prawdopodobnie około 1772 roku, a istotny rozwój osadnictwa żydowskiego w tym mieście przypadł na pierwszą połowę XIX wieku. W 1885 roku w Chełmży żyło 664 Żydów. Zawirowania historii sprawiły, że na przełomie XIX i XX wieku liczba chełmżynian pochodzenia żydowskiego zmniejszyła się - w 1921 roku w Chełmży mieszkało już tylko 72 Żydów. Jesienią 1939 roku ostatni chełmżyńscy Żydzi zostali deportowani przez nazistów na tereny Generalnej Guberni.

Cmentarz żydowski w Chełmży założono w 1792 roku na niewielkim wzniesieniu, przy obecnej ul. 3 Maja. Wiadomo, że jego teren był ogrodzony murem, przy wejściu znajdował się dom przedpogrzebowy, w latach pierwszej wojny światowej powierzchnia cmentarza wynosiła pół hektara. W 1939 roku nekropolię zdewastowali naziści. Po wyzwoleniu grunt cmentarny przejął skarb państwa. W 2004 r. działka ta została zwrócona Związkowi Gmin Wyznaniowych Żydowskich. Obecnie na terenie cmentarza nie ma żadnych nagrobków. Pożądane byłoby wykonanie stosownej tablicy informacyjnej.

tekst: K. Bielawski
zdjęcie: Aleksander Schwarz

Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Chełmży i ich nekropolii. Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim. Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas