| PODWILK |
|
Cmentarz żydowski w Podwilku jest położony w południowej części miejscowości, na zboczu Kuligowej Góry, około 350 m na południowy zachód od posesji Podwilk 426E, na działce nr 7249/4 na planie trapezu, o powierzchni 0,1357 ha.
Data założenia cmentarza nie jest znana - na podstawie częściowej dokumentacji fotograficznej nagrobków można przyjąć, że powstał nie później niż w 1879 r. Stanowi miejsce pochówku Żydów z Podwilka oraz okolicznych miejscowości, między innymi z Lipnicy, Piekielnika i Zubrzycy. Brak bliższych informacji o historii cmentarza. Przypuszczalnie podczas drugiej wojny światowej rozpoczął się proces jego niszczenia. W 1995 r. cmentarz został otoczony ogrodzeniem z żerdzi na ceglanych słupkach i oznakowany. Prace zostały sfinansowane przez Fundację Wiecznej Pamięci.
Obecnie na cmentarzu znajduje się około 50 nagrobków w różnym stanie zachowania, w większości w formie stel i obelisków z piaskowca, z inskrypcjami w językach hebrajskim, niemieckim i węgierskim. Przy cmentarzu znajduje się tablica informacyjna.
Brak danych o statusie własnościowym cmentarza. Obiekt jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Od 2023 r. prace porządkowe na cmentarzu wykonują wolontariusze związani z Lucyną Borczuch z Orawy - członkowie facebookowej grupy Orawski Sztetl".
Częściowy spis pochowanych na cmentarzu żydowskim w Podwilku.
Źródło: Archiwum Jad Wa-Szem, O.6 - Poland Collection, sygn. 25,
List of Jews buried in the Jewish cemetery in Podwilk as of 1920. |
| Birnbaum Dow, syn Nachuma, zm. 1918 r. |
| Dittler Miriam, córka Samuela [...] z Oświęcimia, zm. 1898 r. |
| Einhorn Jacob, syn Mosze, zm. 24.03.1911 r. w wieku 96 lat |
| Elsner Jakob, syn Izaaka, zm. 1880 r. |
| Elsner Sara, córka Abrahama Wappnera , zm. 1904 r. |
| Feuereisen Lipman Ludwig, zm. 1909 r. |
| Feuereisen Dawid, syn Jakuba, zm. 1910 r. w wieku 39 lat |
| Feuereisen Marie, zm. 1907 r. |
| Friedlander Julie, nazwisko panieńskie Neumann, zm. 1908 r. w wieku 39 lat |
| Gasner Mordechaj, syn Jeszaji Icchaka, zm. 1933 r. w wieku 77 lat |
| Gitel, córka Arona, zm. 1894 r. |
| Goldberger Chaja, córka Szmuela Teuchnera, zm. 1910 r. |
| Goldstein Jakob z Jabłonki, zm. 12.09.1924 r. |
| Hendel Mindel, córka Meira Hendla z Podwilka, zm. 1899 r., dziecko |
| Herz Anton, zm. 1919 r. w wieku 76 lat |
| Kurc Sara, córka Aleksandra, zm. 1917 r. |
| Kurcz Miksa, Goldstein Zsofia, zm.1917 r. w wieku 65 lat |
| Lewkowicz Rachela, córka Salomona, zm. 1895 r. |
| Maltz Hadassa, córka Chaima, zm. [...] |
| Guttman Malka, córka Dawida, zm. 1919 r. |
| Pollak Julie, zm. [...] |
| Pollak Emanuel, syn Dawida, zm. 1922 r. w wieku 80 lat |
| Rittler Miriam, zm. 1898 r., z Oświęcimia |
| Scharf Golda, córka Eliasza, zm. [...] w wieku 56 [57?] lat |
| Schipper córka Menachema, zm. 1912 r. w wieku 70 lat |
| Schlesinger Issachar, syn Rafaela kohena, zm. 1902 r. w wieku 68 lat |
| Schlesinger Sara Sali, zm. 1902 r. |
| Schlesinger Dawid, syn Zewa, zm. 1895 r. |
| Schwartz Salomon, syn Awrahama Szachny, zm. 1920 r. |
| Silbinger Cyperl, córka Zewa Schlesingera z Zubrzycy, zm. 1901 r. |
| Simpler Maula, zm. 1935 r. w wieku 85 lat |
| Stinglitz Jentel, córka Eliakima Kohena z Zubrzycy zm. [...] |
| Stinglitz Cwi Kohen, zm. 1935 r. |
| Stinglitz Sara, córka Menachema Schippera z Podwilka, żona Cwi Stiglitza Kohena, zm. 1907 r. w wieku 60 lat |
| Stiller Irma, zm. 1921 r. |
| Stiller Chaja, córka Abrahama Weissa, zm. 1900 r. |
| Stiller Zisel, córka Awrahama, zm. 1898 r. w wieku 65 lat |
| Stiller [...], zm. 1896 r. |
| Steiner Efraim z Lipnicy, syn Menachema, zm. 25.03.1905 r. |
| Steiner Sara, córka Zewa, żona Efraima Steinera z Podwilka, zm.1909 r. |
| Szymszon Kohen, syn Zewa Kohena, zm. 1909 r. |
| Tandlich Rafael z Orawki, zm. 1901 r. w wieku 65 lat |
| Tandlich Chaja Anna, córka Jeszaji Majzla, wdowa po Rafaelu Tandlichu z Orawki, zm. 25.07.1909 r. |
| Tandlach Ignatz, zm. 1911 r. w wieku 26 lat |
| Tandlich Rachela, żona Kalmana Tandlicha z Jabłonki, zm. 1889 r. w wieku 25 lat |
| Tandlich Rosa |
| Tandlich Rafael, zm. 1881 r, z Orawki |
| Wappner Gitel Chawa, córka Dawida, żona Salomona Wappnera zm. [...] |
| Wappner Katti, nazwisko panieńskie Schlesinger, zm. 1928 r. w wieku 62 lat |
| Weiss Armin Naftali, syn Jakuba, zm. 1917 r. |
| Zolman Jakob, syn Samuela, zm. 1899 r. w wieku 54 lat |
Tekst: Krzysztof Bielawski
Źródło:
Lisińska H., Sołtysik H., Karta cmentarza nr 8948, [bmw] 1989.
Rymkiewicz M., Podwilk, [w:] Województwo małopolskie. Cmentarze żydowskie. Weryfikacja zasobu wykonana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa,
red. M. Rymkiewicz, I. Kosyl, [kps] Warszawa 2018.
|
| Cmentarz żydowski w Podwilku. Fot. Urszula Borczuch |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| Poszukujemy wszelkich informacji o tym cmentarzu: jego historii, wyglądzie przed wojną i po jej zakończeniu, procesie dewastacji, nagrobkach znajdujących się poza cmentarzem. Korespondentom gwarantujemy dyskrecję. |
 |
Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji. |
|
