Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
SOŚNICOWICE (Kieferstädtel)

Cmentarz żydowski w Sośnicowicach położony jest przy obecnej ul. Gimnazjalnej. Jego lokalizację można odnaleźć na na wojskowej mapie z 1928 roku. Joanna Oczko w swym opracowaniu zatytułowanym "Żydzi w Sośnicowicach" podaje, iż: "pierwsza wzmianka o pochówku na cmentarzu w Sośnicowicach pochodzi z 1829 roku i dotyczy pogrzebu trzynastoletniego Wolfa Neumanna z Sośnicowic, syna Josepha Neumanna, który zmarł 14.03.1829 roku. Wcześniej - a przynajmniej od 1812 roku - Żydów sośnicowickich chowano w Gliwicach. Na cmentarzu w Sośnicowicach grzebano głównie zmarłych z Sośnicowic, ale zdarzały się także pojedyncze pochówki osób z Ostropy (tylko dzieci), Polskiej Wsi (obecna ul. Powstańców Śląskich w Sośnicowicach), Brzezinki, Sierakowic, Wójtowej Wsi (dziecko) i Kozłowa. (.....) W latach 1812 - 1847 pochowano tam 64 osoby"..

Archiwalne zdjęcie cmentarza żydowskiego w Sośnicowicach (źródło: "Oberschlesien im Bild")

Jak widać na zdjęciu opublikowanym w piśmie "Oberschlesien im Bild" (nr 8 z 1932 roku), był to cmentarz o niedużej powierzchni, otoczony wysokim, drewnianym płotem, z nie więcej niż pięćdziesięcioma nagrobkami w formie tradycyjnych macew. Przy wejściu znajdował się niewielki drewniany budynek, stanowiący zapewne dom dozorcy lub też pełniący funkcję domu pogrzebowego.

Podczas Nocy Kryształowej cmentarz uległ dewastacji. Spalono wówczas uprzednio wzmiankowany drewniany budynek. Jak wspominają starsi sośnicowiczanie, w latach II wojny światowej Niemcy wykorzystali macewy do wybrukowania placu przez pocztą przy rynku. Dzieła destrukcji dokończono po wyzwoleniu. Przytoczmy tu fragment wpisu, pozostawionego w naszej Księdze Gości przez jednego z mieszkańców Sośnicowic: "Po wojnie cmentarz jeszcze w dobrym stanie istniał i był ogrodzony, ale później go zdewastowali okoliczni ludzie. W późniejszych latach RSP-Trachy zaorał tą część i wtedy też zostały powalone duże drzewa. Przez kilka lat nie można było w ogóle poznać gdzie był cmentarz. Kamienie tez znikły, ale w latach dziewięćdziesiątych znowu się pojawiły".

Obecnie na cmentarzu można odnaleźć fragmenty potłuczonych nagrobków. Jedyna zachowana - choć i tak rozbita na trzy części - macewa, prostokątna płyta piaskowcowa, o trójkątnym zwieńczeniu, upamiętnia osobę zmarłą w 1848 roku (5608 r. według kalendarza hebrajskiego). Wyryta na na niej hebrajska inskrypcja głosi: "Tu spoczywa znający Torę, doskonały Menachem Mendel syn Zewa Wolfa Hotzen. Zmarł w poniedziałek 20 dnia miesiąca tewet 608 roku. Twoja świeca zgasła, odszedłeś od ogrodu, który uprawiałeś. Pozostaniesz w pokoju, stamtąd daj nam błogosławieństwo. Niech dusza jego będzie związana w wieniec życia wiecznego". Z traw wystają ułomki płyt, z których jedna posiada sygnaturę warsztatu kamieniarskiego z Gliwic.

Do cmentarza można dotrzeć jadąc od strony rynku w kierunku Rud Raciborskich. Należy za boiskiem skręcić w lewo i podejść do niewielkiego lasku wśród pól - około pół kilometra od głównej drogi i około 100 metrów od ul. Gimnazjalnej.

tekst: Małgorzata Płoszaj & Krzysztof Bielawski
zdjęcia: Małgorzata Płoszaj
Polecamy lekturę opracowania Joanny Oczko "Żydzi w Sośnicowicach"
Kliknij tu, by obejrzeć film video nakręcony na tym cmentarzu

Sośnicowice - teren cmentarza żydowskiego Sośnicowice - kirkut nagrobek na cmentarzu żydowskim w Sośnicowicach kirkut w Sośnicowicach
Sośnicowice - nagrobek na cmentarzu żydowskim Sośnicowice - nagrobek na cmentarzu żydowskim Sośnicowice - żydowski nagrobek Sośnicowice - macewa
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Sośnicowic i ich nekropolii.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową.

Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.

strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas