Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
TRZCIANNE    

Jak podaje "The Encyclopedia of Jewish life before and during the Holocaust", wyznawcy judaizmu mieszkali w Trzciannem i jego okolicach już w osiemnastym wieku. W 1897 roku w Trzciannem żyło 2.266 Żydów, którzy stanowili aż 98% całej populacji miasteczka. Trudne warunki gospodarcze na przełomie kolejnych stuleci oraz pierwsza wojna światowa przyczyniły się do spadku liczebności trzcianńskich Żydów. Podczas spisu powszechnego w 1921 roku żydowskie pochodzenie zadeklarowało już tylko 1.401 mieszkańców.

Zagładę społeczności żydowskiej Trzciannego przyniosła druga wojna światowa. Przytoczmy tu fragment relacji złożonej w 1945 roku przez jedenastoletniego Meira Markowicza: "W czwartek 26 czerwca 1941 roku Niemcy wkroczyli do naszego miasteczka Trzcianne. Podpalili miasteczko i wszystkich Żydów zagonili do dołu. Z tego dołu zaprowadzono nas do ciemnej stodoły. Tam Polacy wskazywali, kto jest komunistą. A młody Niemiec ze swym krótkim karabinem wyprowadzał Żydów, ustawiał pod ścianą i strzelał. Następnie Żydzi nosili zastrzelonych do wielkiego grobu. Po ośmiu dniach uwolniono nas ze stodoły i każdy pracował u Niemców. 2 listopada 1942 roku przyjechało gestapo i otoczyło wszystkich Żydów, zaprowadziło ich do obozu Bogusze koło Grajewa. Po trzech miesiącach zaprowadzono ich do Treblinki. Tam wszystkich Żydów spalono w piecach" (źródło: Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma, relacja nr 301/983, z języka jidysz tłumaczyła Sylwia Szymańska).

Cmentarz żydowski w Trzciannem znajduje się na północ od miejscowości, na skraju lasu, po lewej stronie drogi do Downar. Jego lokalizację zaznaczono na wydanej w 1930 roku wojskowej mapie okolic Goniądza. Nekropolia powstała zapewne w dziewiętnastym wieku, na działce w kształcie prostokąta, o powierzchni około jednego hektara. Podczas drugiej wojny światowej oraz w okresie po wyzwoleniu cmentarz został poważnie zdewastowany. Dziś w trawie i ściółce leśnej można odnaleźć pojedyncze kamienie z reliktami hebrajskich inskrypcji. Zachowały się także fragmenty ogrodzenia.

tekst: K. Bielawski
zdjęcia: Adam Karabowicz
Współrzędne geograficzne cmentarza: N 53.35336 E 22.67696

cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem
cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem
cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem cmentarz żydowski w Trzciannem
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Trzciannego i ich nekropolii.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas