Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
WARKA

Cmentarz żydowski w Warce powstał prawdopodobnie na przełomie XVIII i XIX w. Cmentarz założono w odległości około 1 km na południowy zachód od centrum miasta, na wzniesieniu nad Pilicą, na zachód od obecnej ul. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

Obszar grzebalny był kilkakrotnie powiększany. Przed wybuchem II wojny światowej obejmował powierzchnię około 1,5 ha. Obecnie cmentarz zajmuje działkę geodezyjną nr 140611 4.0002.182/1 o powierzchni 11253 kw. i nieregularnym obrysie.

W 1848 r. na cmentarzu pochowano zmarłego w dn. 22 nisan Izraela Icchaka syna Szymona Kalisza - cadyka i twórcę wareckiej dynastii chasydzkiej, rabina w Gowarczowie i Rudzie, ucznia Dawida z Lelowa, Jakowa Icchaka Horowica "Widzącego" z Lublina, Symchy Bunema z Przysuchy.

Brak informacji o losach cmentarza w okresie II wojny światowej i w kolejnych dekadach.

Warka - cmentarz żydowski

Cmentarz w latach II wojny światowej. Na pierwszym planie macewa Szlomo syna Dawida Grafa.
Zdjęcie wykonane prawdopodobnie przez żołnierza Wehrmachtu. Fotografia ze zbiorów Avnera Yonai C.

Obiekt uległ daleko posuniętej dewastacji. W jego obrębie nie zachowały się jakiekolwiek oryginalne nagrobki. Teren jest nieogrodzony, granice obszaru grzebalnego są nieczytelne.

W 1990 r. z inicjatywy środowisk chasydzkich w miejscu domniemanego pochówku Izraela Icchaka Kalisza wzniesiono ohel z czerwonej cegły oraz zamontowano metalowe schody, wiodące od strony Pilicy.

Cmentarz ulega stopniowej dewastacji. Problemem jest zaśmiecenie oraz powtarzające się przypadki malowania wulgarnych i antysemickich haseł na ścianach ohelu.

Jerzy Stobiecki na łamach "Słowa Ludu" w 1999 r. tak pisał o stanie cmentarza: "Wybudowany kilka lat temu ohel stoi zniszczony. Wandale wyrwali kratę z furtki od kapliczki, na ścianach pojawiły się antysemickie napisy. Wieczorami schodzą się tam chuligani i urządzają libacje. W ubiegłym roku zdewastowane zostały także schody prowadzące do kapliczki. (.) Piaszczysta skarpa nad brzegiem Pilicy, na której położony jest cmentarz, stopniowo się obsuwa, odsłaniając szczątki pogrzebanych Żydów".

W 2008 r. grupa miejscowej młodzieży pobiła na cmentarzu chasyda, pielgrzymującego do grobu cadyka Izraela Icchaka Kalisza.

Pożądane byłoby: oznaczenie granic cmentarza, budowa ogrodzenia, renowacja ohelu, podjęcie starań na rzecz odzyskania macew i przewiezienie ich na cmentarz.

Miejscem spoczynku cadyków związanych z dynastią warecką jest też cmentarz żydowski w Warszawie przy ul. Okopowej, gdzie w kwaterze XIII swój ohel mają: Mordechaj Menachem Mendel Kalisz syn Icchaka, zwany "Milczącym Cadykiem" (zm. w 1868 r); Menachem Mendel syn Symchy Bunema z Otwocka, wnuk Menachema Mendla (zm. w 1919 r.); Jakub Juda z Nadarzyna, zięć Menachema Mendla (zm. w 1885 r.); Chaim syn Jakuba Judy (zm. w 1923 r.).

tekst & zdjęcia: K. Bielawski
Kliknij tu, by obejrzeć film video nakręcony na cmentarzu w Warce

Warka - cmentarz żydowski Warka - cmentarz żydowski ohel cadyka w Warce Warka - grób w ohelu
Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie
Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe
Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe Ohel cadyków wareckich na cmentarzu w Warszawie Ohel of Wurker Rebbe
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Warki i ich cmentarzu.
Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas